اندیشمندی که از نو باید شناخت

13 خرداد 1399
نویسنده:  

دکتر علی شریعتی در دوم آذر سال ۱۳۱۲ در کاهک، در نزد کیی سبزوار دیده به جهان گشود.

پدرش موسس کانون حقایق اسلامی و مادرش زنی روستایی متواضع و حساس بود. در سال ۱۳۳۱، اولین بازداشت او رخ داد و این اولین رویارویی او و نظام حکومتی بود. در تاریخ ۲۴ تیر سال ۱۳۴۷ با پوران شریعت رضوی، کیی از همکلاسی هایش ازداوج کرد. شریعتی تحصیلات دانشگاهی خود را در مشهد گذراند و تحصیلات عالی خود را در سال ۱۳۴۱ در فرانسه و در رشته ادبیات ادامه داد. در سال ۱۳۴۳ به ایران برگشت و در مرز دستگیر شد. حکم دستگیری از سوی ساواک بود و متعلق به ۲ سال پیش یعنی در هنگام خروج از ایران که به همان دلیل معلق مانده بود و در عین حال لازم الاجرا بود. از آبان ماه ۱۳۵۱ تا تیر ماه ۱۳۵۲، دکتر به زندگی مخفی روی آورد. ساواک به دنبال او بود و از تعطیلی به بعد، متن سخنرانی های دکتر با اسم مستعار به چاپ می رسید. شریعتی بعد از ورود به سواتهمپتون انگلستان، به طرز مشکوکی از دنیا رفت. دلیل رسمی مرگ وی حمله قلبی اعلام شد. در ایران بسیاری از او با نام شهید یاد میکنند. شریعتی بر خلاف وصیت خود که خواسته بود بود وی را در حرم امام هشتم شیعیان در مشهد دفن کنند، در حرم حضرت زینب(س)، دختر علی پسر ابوطالب، در شهر دمشق به خاک سپرده شد.

 

اندیشه ها:

شریعتی یکی از متفکران مسلمان بود و درعین حال، رو کیردی نقادانه نسبت به برخی از باورهای مذهبی داشت که به زعم او ریشه های اسلامی نداشتند. او به طور خاص، تشیع صفوی را مظهر سنت مسخ شده میداند و آن را توام با اسارت پذیری، خرافه، تقلید و جبرگرایی معرفی میکرد. او يكي از بزرگترين اسلام شناسان مي باشد.

 

شهادت:

متن سخنرانی شریعتی در مسجد جامع نارمک است که در 6 اسفند 1350 ایراد شده است و بعدها با تصحیحات وی به صورت یک کتاب انتشار یافت. این متن در مجموعه اثار 19 شریعتی، تحت عنوان حسین وارث آدم به چاپ رسیده است.

توصیح مختصریا ز کتاب حسین وارث آدمب ا عنوان «شهادت :» زمینه ی سیاسی شهادت، پایان جشن های دو هزار و پانصد ساله شاهنشاهی و اوجگیری مبارزات مسلحانه است که منجر به دستگیری و شهادت برخی از آشنایان و شاگردان شریعتی شد. امیر پرویز پویان شاگرد وی در دانشگاه مشهد در 3 خرداد و احمد رضایی در 11 بهمن 1350 به شهادت رسیدند و حکم تیرباران بنیانگذاران سازمان مجاهدین خلق نیز در صادر شد.

و اما زمینه ی نظری “شهادت” را میتوان ارائه ی نظریه ای بدیل در برابر “شهید جاوید” صالحی نجف آبادی دانست که در آبان 1349 انتشار یافت و شریعتی صراحتا در متن کتاب به آن اشاره میکند. شریعتی در ابتدا شهادت را در متن مکتبی که شهادت در آن معنا میدهد، قرار میدهد چرا که به گفته ی وی شهادت حسین می بایست در اتصال به آن تسلسل نهضتی که در تاریخ ابراهیمی وجود دارد معنا شود و انقلابش تفسیر شود و اگر به صورت مجرد حسین را در تاریخ مطرح کنیم و جنگ کربلا را کی حادثه غم انگیز گذشته در بیاوریم، در برابرش فقط میگر ییم.

از نظر شریعتی امام حسین دو کار می تواند بکند، یکی اینکه چون نمیتواند مبارزه سیاسی کند به مبارزه ی علمی و فکری بپردازد و دیگری انتخاب شهادت. شریعتی می نویسد:

” معاویه از خدا می خواهد که امام حسین بیاید در خود مسجد دمشق بنشیند و فقه درس بدهد، تفسیر درس بدهد، معارف اسلامی درس بدهد، توحید درس بدهد، تفسیر آیات فران و سیره پیامبر و هر چه دلش می خواهد درس بدهد، بودجه اش کاملا تامین است! فقط به آن کارهای سیاسی که برای اما سبک است! کاری نداشته باشد. ولی حسین می داند که “ارزش هر کاری در جامعه به اندازه ای است که دشمن از آن کار ضرر می بیند”. چکار بکند؟ باید قیام کرد، قیام مسلحانه.

اما قیام مسلحانه “توانستن” میخواهد و حسین “نمیتواند”. او مینویسد: ”در فرهنگ ما شهادت مرگی نیست که دشمن ما بر مجاهد تحمیل کند شهادت مرگ دلخواهی است که مجاهد با همه آگاهی و همه منطق و شعور و بیداری و بینائی خویش، خود انتخاب میکند” و نتیجه میگیرد که ” در همه قرن ها و عصرها هنگامی که پیروان کی ایمان و کی اعتقاد، قدرت دارند با جهاد، عزت شان و حیات شان را تضمین میکنند و وقتی که به ضعف دچار شدند و همه اکانات مبارزه را از آ نها گرفتند، با شهادت، حیات و حرکت و زندگی و ایمان و عزت و آینده و تاریخ خویش را تضمین میک‌نند”.

هر انقلابي دو چهره دارد: خون و پيام و هركسي اگر مسؤوليت پذيرفتن حق را انتخاب كرده است

و هر كسي كه ميداند مسؤوليت شيعه بودن يعني چه، مسؤوليت آزاده انسان بودن يعني چه، بايد بداند كه در نبرد هميشه تاريخ و هميشه زمان و همه جاي زمين  كه همه صحنه ها كربلاست، و همه ما هها محرم و همه روزها عاشورا  بايد انتخاب كنند: يا خون را، يا پيام را، يا حسين بودن يا زينب بودن را، يا آنچنان مردن را، يا اين چنين ماندن را. اگر نمي خواهد از صحنه غايب باشد. عذر م يخواهم، در هر حال وقت گذشته است و ديگر فرصت نيست و حرف بسيار است و چگونه مي شود با يك جلسه، از چنين معجزه اي كه حسين در تاريخ بشر ساخته است و زينب پرداخته است، سخن گفت؟ آ نچه م يخواستم بگويم حديث مفصلي است كه در اين مجمل مي گويم به عنوان رسالت زينب، )پس از شهادت ) كه: آنها كه رفتند، كاري حسيني كردند، و آنها كه ماندند، بايد كاري زينبي كنند، وگرنه يزيدي اند...! »

 

 

باسپاس از قهرمانان سلامت و قهرمان شهر من، شهید عباس انصاری مهربانی

نظر بدهید 131  بازدیدها
برچسب ها
زینب غفارنژاد

نظر شما

تبلیغات

   

ماهنامه فرهنگی ، هنری ، اجتماعی ذهن آویز با تلاش جمعی از فرهیختگان و صاحبنظران جامعه در صدد است تا با رویکرد سلامت محور به مسائل جامعه بپردازد. این ماهنامه ، 28 ام هر ماه به صورت تمام الکترونیک از طریق وبگاه www.zehnavizonline.ir با مجوز رسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی منتشر می شود.خوشحالیم قدمی هرچند کوچک برای سلامت جامعه بر می داریم.

ذهن آویز

 

ما از کوکی ها برای بهبود وب سایت استفاده می کنیم. برای مشاهده اطلاعات بیشتر مراجعه کنید به سیاست کوکی ها. من در سایت از کوکی ها استفاده می کنم. قبول کردن