آیا فقدان بیماری، سلامت است ؟

26 ارديبهشت 1399
نویسنده:  

انسان معاصر علي‌رغم رشد روزافزون علم و تكنولوژي هنوز نتوانسته است براي بقاي خود راه‌حلي قطعي بيابد و جاودانگي يابد.

 

آدمي هر روز بيشتر از قبل درگير امنيت و سلامت خود مي‌شود و با آن‌كه توانسته است به علوم متعددي جهت تامين رفاه خود دست يابد، هنوز يك مساله را حل نكرده است و آن فرارسيدن مرگ است.

هر چقدر هم كه بتوانيم خود را از گزند آسيب و بيماري در امان نكه داريم، باز هم فرسايش سلول‌ها و اعضا و جوارح ما فرامي‌رسد و زندگي ما به پايان مي‌رسد. دانشمندان و محققان از ديرباز تاكنون همواره در تلاش بودند تا معجون جاودانگي خلق كنند و يا به شيوه‌هاي مختلف سبك زيستن سالم را بيابيند، هرچند كه با هر تلاش خود بيشتر به عجز خويش در اين زمينه پي بردند.

حكما در هر عصر و قرن همواره از جايگاه ويژه بهره‌مند بودند چرا که تنها نقطه عجز انسان به دست آن‌ها التیام می‌یافت. طی سال‌های متمادی بشر آموخت که چگونه خود را از در معرض بیماری قرار گرفتن برهاند. بیماری‌های اولیه ناشی از عفونت‌های مرتبط با زخم و جراحات و میکروب‌ها بودند که پس از کشف داروی موثر و ابداع دستگاه‌های تحقیقاتی از جمله میکروسکوپ و تاسیس آزمایشگاه‌ها توانستند روز به روز به شناسایی منشاء بیماری‌ها پی ببرند و درمان و واکسن مربوط به آن را شناسایی کرده به تولید انبوه برسانند. شناسایی میکروب‌ها، باکتری‌ها و ویروس‌های کشنده در زمان برای افراد وحشت‌آور بود و هر بار پس از تلاش متخصصین آن چالش با موفقیت پشت سرگذاشته شد. زمانی که انسان ا حدی از درگیر بودن با موجودات بیماری‌زا رها شد خود تخریب‌گری را پیشه کرد و با آسیب‌های ناشی از تغذیه و سبک زندگی ناسالم خود را به سمت مرگ سوق دادند. تکنولوژی همان‌طور كه مفيد بوده است خود عاملي جهت گرفتن جان آنسان‌ها شده است. سالانه به جهت سوانح و حوادث جان ميليون‌ها نفر در كره زمين گرفته مي‌شود. جنگ، غارت و جنايت نيزز كه محصول بي‌اخلاقي در روابط آدميان است نيز هر ساله جان ميليون‌ها نفر را مي‌گيرد. اما همه چيز به اينجا ختم نمي‌شود.

آنچه ما پيشرفت و ترقي مي‌خوانيم گاهي آنقدر ما را درگير مي‌كند كه لحظه‌اي از اضطراب و تنش ناشي از آن رهايي نداريم و شيوه زندگي كردن كاملا ناسالمي را براي خود در پيش گرفته‌ايم. اضطراب و استرس ناشي از اتفاقات كوچك روزمره مي‌تواند تا آن اندازه آسيب‌زا باشد كه در طولاني مدت به شكل كاملا نامحسوس سيستم‌هاي دروني بدن آدمي را مستهلك كند.

از جمله سيستم‌هاي مهم و حياتي در بدن آدمي، سيستم ايمني و خط دفاعي بدن است كه اضطراب و استرس چه به شكل غير مسقيم از طريق سبك زندگي ناسالم كه خود عدم تغذيه، خواب، ورزش كافي را در برمي‌گيرد و چه به شكل مستقيم با برهم زدن نظم سيستم ايمني در بدن و به اشتباه انداختن آن در شناسايي خودي از ماجم و حمله به سيستم ايمني، مي‌تواند آثار بسيار زيان‌باري را بر سلامت و رضايت و كيفيت زندگي فرد بگذارد و حتي او را ساليان سال با بيماري صعب‌العلاج و مزمن درگير كند.

بروز انواع سرطان‌ها و بيماري‌هاي خود ايمن گواهي بر عدم امنيت انسان علي‌رغم تمام تلاش‌هايش طي قرون متمادي در برابر آسيب و مرگ است. با اين‌حال از آن‌جا که انسان همواره به رویین‌تن بودن خود می‌اندیشد و از رنج و درد دوری می‌جوید برای این موضوع نیز به دنبال راهکار بوده است. انواع اقدامات مرتبط بر مدیریت هیجان‌ها و کاهش استرس، انواع شیوه‌های درمانی مکمل از جمله طب سنتی، طب سوزنی، دریافت داروهای و مکمل‌های غذایی، مراقبه و مدیتیشن گواهی بر اقدامات خستگی‌ناپذیر انسان برای حیات طولانی‌مدت اوست.

یکی از سریع‌ترین و راهبردی‌ترین راهکارهایی که تاکنون آدمی به آن دست یافته است، اصلاح سبک و شیوه زندگی است. از آن‌جا که سبک زندگی افراد ناشی از نوع نگرش آن‌ها نسبت به آسیب و بیماری و یا سلامت و نشاط ناشی می‌شود، اموزه به جای پزشکان خط مقدم سلامت بر عهده روان‌شناسان و مشاوران است تا بتوانند ساختار و نوع تفکر افراد را برای بهتر زیستن تنظیم کنند و ضرورت و اهمیت تغییر سبک زندگی را به آن‌ها بیاموزند.

محققان معتقدند گام اول جهت هرگونه تغییر پذیرش نیاز و سپس ضرورت ایجاد تغییر است. امروزه حتی در درمان بیماری‌های صعب‌العلاج جسمانی نیز حضور روان‌شناس سلامت جهت بازسازی شناخت فرد نسبت به بیماری‌اش و نحوه مدیریت‌کردن هیجان‌های مرنبط با بماری و تبعیت از دستورات درمانی ضروری است.

روان‌شناسان سلامت با شناخت ابعاد شخصیتی بیمار و ایجاد یک فضای امن در رابطه با بیمار و همچنین با کمک گفتگویی انگیزشی فرد را نسبت به موقعیتی که در آن گرفتار شده است آگاه می‌سازند و در طی رابطه‌ای حرفه‌ای او را برای برآورد صحیح از وضعیت جسمانی، هیجانی، شناختی، اجتماعی خود در دنیای بیرون آماده می‌سازند.

ساختار وجودی انسان به گونه‌ای طراحی شده است که در صورت دریافت بینش و احساس ضرورت برای ایجاد ایجاد رفتاری به برآورد میزان سودبخش بودن اقدام و توانایی خود در اجرایی کردن آن می‌پردازند و اگر به این نقطه برسد که تغییر برای او سودآور خواهد بود و رنج او را می‌کاهد و هزینه چندانی نیزز برای او نخواهد داشت، حتی اگر نیاز باشد از آستانه تحمل و انرژی خود بیشتر استفاده کنند، تن دادن به تغییر را می‌پذیرند.

محققان معتقدند باور افراد در مورد زندگی و توانایی خودشان می‌تواند نتایج مداخلات درمان‌های جسمانی را برهم زند. امروزه آنچه بیشتر مورد توجه است قدرت نگرش و باور فرد و میزان اعتقاد او بر مدیریت کردن جسم و هیجانات‌ اش است. دیگر مدیریت کردن قبل از تولد و در دوران جنینی و یا اصلاحات ژنتیکی برای متولد شدن فرزند سالم دستور کار اول زیست انسان قرار ندارد و جزو بدیهیات رشد آدمی به حساب میاید. اموزه آموزش‌ها در زمینه پیشگیری و مدیریت هیجان‌ها و بعد روان آدمی از اهمیت بالایی برخوردار است و تاثیرات چشمگیری بر افزایش طول عمر انسان دارد. بهبود روند کیفیت زندگی و احساس امنیت روانی بهمراه داشتن احساس رضایتمندی، کفایت و کارآمدی می‌تواند تا آنجا موثر باشد که حتی تغییرات و آسیب‌های جدی جسمانی را نیز ترمیم کند.

بیماری‌های صعب‌العلاج و یا مزمن که درمان‌های جسمانی را به چالش کشیده‌اند و رنج فراوانی برای مبتلایان خود به همراه دارند با کمک نیروی خودآگاهی و شناخت و آموزش‌های روان‌شناختی می‌توانند تا حدی تحت کنترل فرد قرار بگیرند و دست‌کم احساس رنج و اندوه و ناکامی حاصل از استیصال فرد بیمار را کاهش دهد.

علم روان‌شناسی سلامت با آن که علمی نوظهور با نگاهی جدی به درد و رنج و بیماری است اما در این مدت اندک حیات خود توانسته تغییرات اساسی در معادلات بیماری و سلامت پدید آورد و بیمارران مبتلا به آسیب‌های جدی و مزمن را با کیفیت مطلوب‌تری از زندگی مواجه سازد. بدیهی است همچون دیگر علوم این حیطه نیز نیاز به زمان و انجام پژوهش‌های متعدد دارد تا بتواند نتایج مفید خود را برجای بگذارد. افزایش به زیستی و کیفیت زندگی و ایجاد سطح مناسب و مطلوب تاب‌آوری و رضایت از زندگی می‌تواند دنیای جدیدی را برای بیماران مبتلا به بیماری‌های صعب‌العلاج و مزمن به همراه آورد.

نظر بدهید 33  بازدیدها
برچسب ها
انیس خوش لهجه

نظر شما

ماهنامه فرهنگی ، هنری ، اجتماعی ذهن آویز با تلاش جمعی از فرهیختگان و صاحبنظران جامعه در صدد است تا با رویکرد سلامت محور به مسائل جامعه بپردازد. این ماهنامه ، 28 ام هر ماه به صورت تمام الکترونیک از طریق وبگاه www.zehnavizonline.ir با مجوز رسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی منتشر می شود.خوشحالیم قدمی هرچند کوچک برای سلامت جامعه بر می داریم.

ذهن آویز

 

ما از کوکی ها برای بهبود وب سایت استفاده می کنیم. برای مشاهده اطلاعات بیشتر مراجعه کنید به سیاست کوکی ها. من در سایت از کوکی ها استفاده می کنم. قبول کردن