سالمندی را جدی بگیریم تا علاج پیش از وقوع را تدبیر کنیم

02 خرداد 1398
نویسنده:  

با توجه به گسترش سالمندی در سطح جامعه تدابیری در این زمینه برای ساختن جامعه‌ای بهتر باید اندیشید. چراکه میزان شیوع بیماری‌های جسمانی و سلامت روانی در این دوره نقش پررنگ‌تری را پیدا خواهند کرد بنابراین باید عوامل پیش نیاز این دوره را به خوبی مورد بررسی قرار دهیم و راه‌کارهای مناسبی را  در این زمینه ارائه کنیم.

 

در خصوص این موضوع با سرکار خانم دکتر ابوالمعالی رئیس دانشکده‌ی روان‌شناسی و عضو هیئت علمیه دانشگاه اسلامی واحد رودهن، دانشیار مرتبه 25 گفت‌و‌گویی به عمل آمده است که به شرح زیر می‌باشد.

نکات تربیتی برای کودکان در را بطه با برخورد صحیح با سالمندان و مواجهه شدن با دوره‌ی سالمندی به چه صورت  عملی خواهد شد؟

طبق تعریف یونیسف در آموزش صلح، ما باید به فرزندان‌مان تعلیم دهیم که، به دیگران احترام بگذارند و یک روحیه‌ی آشتی‌جویانه را در آن‌ها پرورش دهیم.

این کار درصورتی عملی خواهد شد که ما به آن‌ها همدلی‌کردن با دیگران و همچنین از زاویه  دید دیگران به موضوع نگاه کردن را آموزش دهیم. این  امر چیزی نیست که بخواهیم با تکرار به فرزندان‌مان آموزش دهیم در واقع باید تدریجا به آنها یاد دهیم که مستلزم الگوی رفتاری مناسب قرارگرفتن است. یعنی والدین به عنوان الگو اگر خودشان به سالمندان احترام بگذارند به طبع فرزندان هم یاد می‌گیرند که چگونه با سالمندان  برخورد کنند.

بنابراین بخش عمده‌ی تربیتی به محیط خانواده برمی‌گردد و بخش دیگر مستلزم فعالیت‌های اجتماعی و همچنین آگاه‌سازی از طریق رسانه می‌باشد.

نقش رسانه در این زمینه ارائه‌ی فیلم و انیمیشن‌هایی می‌باشد که سطح  آگاهی کودکان را نسبت به ویژگی‌های رشدی دوره سالمندی از جمله ویژگی‌های جسمانی، شناختی، عاطفی و اجتماعی افزایش دهد که این امر سبب زمینه‌ی درک سالمند می‌شود.

چه رشته‌ها و خدماتی سالمندی را تحت پوشش قرار می‌دهد؟

مهم‌ترین رشته که می‌تواند در این زمینه فعالیت کارشناسی داشته باشد  رشته‌ی روان‌شناسی می‌باشد، به‌خصوص روان‌شناسی سلامت می‌تواند در این حوزه اثر بخش باشد. به‌همین منظور باید در رشته‌ی روان‌شناسی سلامت واحدهای بیشتری در خصوص سالمندی قرار گیرد تا روان‌شناسان سلامت تغییرات بوجود آمده در این زمینه را به خوبی بشناسند و تدابیر لازم را برای ارائه‌ی خدمات بهینه فراهم سازند.

چون روان‌شناسی سلامت اقداماتش عمدتا پیشگیرانه می‌باشد، در واقع یعنی از مشکلاتی که برای سالمندان ممکن است بوجود بیاید از طریق آموزش جلوگیری می‌کند. برای مثال در بیماری الزایمر که توان‌بخشی شناختی در مراحل اولیه می‌تونه تاثیرگذار باشد که در جامعه‌ی ما هم کار شده ولی نه بصورت سیستماتیک، در واقع شاید لازم باشد همان‌گونه که در دانشگاه رشته‌ی مجزایی در رابطه با کودکان می‌گذاریم، رشته هم به سالمندی اختصاص دهیم، همان‌گونه که در برخی از کشورها ما رشته‌ی روان‌شناسی سالمندی داریم.

با توجه به این‌که جمعیت سالمندی رو به افزایش می‌باشد، به‌عنوان یک اقدام تخصصی لازم است تدابیر مناسب در حوزه سالمندی که شامل خدمات اجتماعی، روان‌شناختی و پزشکی به عمل آید، یعنی سیاست گزاران ما باید پیرشدن جامعه ما را جدی بگیرند تا علاج واقعه بعد از وقوع نشود.

در ایران و خارج از ایران چقدر در زمینه‌ی حرفه‌ها و رشته‌های تحصیلی و شغلی به سالمندی توجه می‌شود؟

با توجه به این‌که سالمندی یکی از دوره‌های رشد می‌باشد، طبیعتا در حوزه‌ی روان‌شناسی رشد قابل بررسی می‌باشد. همچنین روان‌شناسی بالینی، سلامت و حتی تربیتی هم می‌توانند در این حوزه فعالیت داشته باشند. از نگاه جامعه شناختی هم  می‌توانیم سالمندی را مورد بررسی قراردهیم و انجمن‌های مورد حمایت سالمندی را تشکیل دهیم. در خیلی از موارد به دلیل اینکه سالمندان در محیط خانواده امنیت روانی ندارند مورد خشونت قرار می‌گیرند یعنی  ممکن است تحقیر، سرزنش و مسخره‌کردن سالمندان توسط جوان‌ترها  و خشونت بدنی را شاهد باشیم. همان‌گونه که انجمن‌های حمایت از کودکان دارای اهمیت می‌باشد،  نظارت و تولید انجمن‌های سالمندی هم یک امرضروری  است.  شهرسازی  و محیط زیست هم در این زمینه نقش اساسی دارد چراکه باید محیط زیست مناسب با این دوره را فراهم آورند. در خیلی از موارد به دلیل اینکه طراحی محیط امکان تردد برای سالمند را ایجاد نمی‌کند به همین دلیل آن‌ها از خانه بیرون نمی‌آیند که به وضعیت روان‌شان اثر منفی می‌گذارد. رشته‌ی دیگری که می‌تواند به سالمندی کمک کند حقوق می‌باشد تا به طور جدی حقوق سالمندان را مورد بررسی قرار دهد. به‌طورکلی سالمندی باید به صورت بین رشته‌ای مورد بررسی قرارگیرد.

بازنشستگی چه دوره‌ای است و اگر زودتر از موعد اتفاق بیفتد، بر روی افراد شاغل و غیرشاغل چه تاثیری دارد؟

بازنشستگی طبق قانون کار یعنی فردی که 30 سال ثنوات و خدمتش پرشده باشد، اما الزاما بازنشستگی مصادف با دوره‌ی سالمندی نیست. به‌همین دلیل دو نگاه به بازنشستگی داریم: بازنشستگان سالمند، بازنشستگان غیرسالمند.

بازنشستگان غیرسالمند بازنشستگی را نقطه‌ای عطف در زندگی‌شان می‌پندارند چون از قیدوبند کاری روزمره رها شدند و می‌توانند فعالیت‌های اقتصادی، سیاسی، تحصیلی و اجتماعی جدیدی را آغاز کنند، در واقع یعنی بازنشستگی مصادف با خانه‌نشینی نمی‌باشد.

کسی که در دوره‌ی سالمندی بازنشسته می‌شوند، در واقع توانایی جسمی خودشون را از دست داده‌اند. بنابراین جامعه  و مسئولین باید زمینه‌هایی را برای اینگونه  افراد بوجود آورند تا این افراد سلامت روان خودشون را از دست ندهند.

سالمندان نیاز دارند تا با همسن و سالان خودشون تعامل داشته باشند. بر این اساس باید انجمن‌های سالمندان و خانه‌های سالمندان که با خانه سالمندی که مرکز نگهداری است متفاوت می‌باشد، بوجود آیند تا آموزش‌های لازم به سالمندان در جهت آگاهی از دوره‌ی رشدی خودشان داده شود.

 

نگاه خودتون به سالمندی چیست؟

از دیدگاه من سالمندی یک مرحله‌ی بسیار جذاب در زندگی می‌باشد. اگر فرصتی باشد که من این دوره را تجربه کنم برنامه‌ی مطالعاتی برای خودم می‌گذارم. خیلی دوست دارم پاسخ خیلی از سوال‌هایم را که الان فرصت  مطالعه‌ی عمیق و یا پژوهش را پیدا نمی‌کنم عملی سازم.

به دلیل این‌که دوست دارم در دوره‌ی سالمندی با فرهنگ‌های مختلف آشنا شوم این دوره را به سفر کردن مشغول خواهم شد.

همچنین خیلی دوست دارم یک کار سازنده‌ای داشته باشم که به نسل آینده کمک کند مثل حمایت از کودکان کار و مجرمین آسیب‌های اجتماعی و وقت بیشتری را به کنار خانواده بودن اختصاص دهم.

 

 

 

 

 

نظر شما

ماهنامه فرهنگی ، هنری ، اجتماعی ذهن آویز با تلاش جمعی از فرهیختگان و صاحبنظران جامعه در صدد است تا با رویکرد سلامت محور به مسائل جامعه بپردازد. این ماهنامه ، 28 ام هر ماه به صورت تمام الکترونیک از طریق وبگاه www.zehnavizonline.ir با مجوز رسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی منتشر می شود.خوشحالیم قدمی هرچند کوچک برای سلامت جامعه بر می داریم.

ذهن آویز

 

ما از کوکی ها برای بهبود وب سایت استفاده می کنیم. برای مشاهده اطلاعات بیشتر مراجعه کنید به سیاست کوکی ها. من در سایت از کوکی ها استفاده می کنم. قبول کردن